|
Serebral palsi, gelişmekte olan beyin‘in
çeşitli nedenler ile hasarlanması sonucunda
nonprogresif, hareket ve postür bozuklukları
ile seyreden hastalıklar grubudur. İnsidans
1 - 5 / 1000’dir. Beyin hasarı, prenatal,
perinatal veya postnatal dönemde oluşabilir.
En sık ratlanılan nedenlerden biri
prematüritedir. Tüm beyin felci vakalarının
% 40’ı potansiyel olarak önlenebilir
nedenlerden kaynaklanır. Etiyolojide anne
veya bebeğin maruz kaldığı ajanlar
sorumludur. Prenatal dönemde anne’yi
etkileyen toksik ilaçlar, alkol, sigara,
uyuşturucu, enfeksiyon veya röntgen
incelemeleri sık karşılaşılan etiyolojik
faktörlerdendir. Perinatal dönemde, bebeği
etkileyen iki önemli neden serebral palsi’ye
yol açabilir : Anoksi ( zor doğum, forseps,
makat gelişleri, kordon dolanması) ve
sarılık (hiperbilirubinemi ). Postnatal
dönemdeki travma, menenjit, hidrosefali ve
konvülsyonlar da sık sebeplerdendir.
SP (serebral palsi ), beyin hasarı
oluştuktan sonra vücutta tutulan bölgelere
göre topografik olarak da
sınıflandırılabilir :
1) Hemiplejik Tip : Vücudun bir yarısında
tutulum vardır.
2) Diplejik Tip : Bacaklarda baskın olmak
üzere dört ekstremitede de tutulum vardır.
Bu gruptaki hastaların çoğu 7 yaşa kadar
yürür.
3) Kuadriplejik Tip : Dört ekstremite birden
şiddetli tutulmuştur. Bu hastaların sadece %
10’u yürür. 7 yaşa kadar yürüyemeyenlerden,
hayatları boyunca ambulasyon beklenmez.
Beyinin tutulan bölgesine göre hastalık
çeşitli tablolar ile çıkabilir. Buna göre
fizyolojik sınıflama yapılırsa:
1) Spastik tip: En sık rastlanılan tiptir.
Piramidal sistem tutulumu mevcuttur.
Hipertonisite vardır ve daha çok fleksor kas
grupları etkilenir.
2) Atetoid tip: Basal ganglionlar
tutulmuştur. İstemsiz hareketler, konuşma
güçlüğü ve anlamsız yüz gibi belirtiler
vardır.
3) Ataksik : serebellum ve beyin kökü
tutulumu vardır. Tremor, nistagmus ve denge
problemleri izlenir.
4) Yaygın bozukluk : Rijidite, zeka
geriliği, yürüme ve konuşma bozukluğu,
ağızdan tükrük akması, idrar - gaita
inkontinansı gibi belirtiler ile seyreder.
Prognozu en kötü tiptir.
Klinik muayenede ; motor, postür ve denge
problemlerine ek olarak duyu bozukluğu,
konuşma bozukluğu, algılama bozukluğu, zeka
geriliği, epilepsi, iskelette gelişme
bozukluğu, kalça çıkığı ve hipersalivasyon
olabilir. Daha çok spastik ve hemiplejik tip
hakimdir. Ekstremiteler tutulduğunda
karakteristik bir postür alırlar.
Üst ekstremite tutulumunda :
Omuz
: adduksiyon ve iç rotasyonda,
Dirsek : fleksiyonda,
Ön kol : pronasyonda
El bileği : fleksiyon ve ulnar deviasyonda
|
Parmaklar : fleksiyonda
Baş parmak : adduksiyon ve
oppozisyondadır (Thumb - in -
palm ).
Alt ekstremite tutulumunda ise:
Kalça : fleksiyon , adduksiyon
ve iç rotasyonda,
Diz : yarı fleksiyonda
Ayak bileği : ekinusdadır.
SEREBRAL PALSİDE TEDAVİ
AMAÇLARI
· Sosyalizasyon
· Okul katılımı
· Ağrıların azaltılması
· Mobilite ve fonksiyon’un
arttırılması
· Eklem çıkıklarının
önlenmesi
· Oturma ve yeterli
yürümenin sağlanması
TEDAVİ
A. Fizik tedavi : 0 - 3 yaş
arası, kontraktürlerin önlenmesi
ve oluşan deformitelerin
düzeltilmesi için yapılır
B. Atelleme : Kontraktürleri
önlemek ve tonus kontrolü için
C. Cerrahi : Deformiteyi
düzeltmek, kas kuvvetlerini
dengelemek, kontrol edilemeyen
eklemleri stabilize etmek için
tercih edilir.
Cerrahi tedavi :
· Skolyoz : Breys, post -/+
ant füzyon
· Ekstremitelerde :
Breysleme, yumuşak doku
gevşetmeleri, uzatmalar, tendon
transferleri (Bkz. Poliomyelit),
korrektif osteotomiler,
artrodezler |
· Kalça çıkığı varsa : Adduktor
tenotomi, ant. dal obturator nörektomi, VDO,
pelvis için Chiari, shelf veya Pemberton
osteotomileri, kombine prosedürler
yapılabilir
|